SERTİFİKA MÜRACAATI EĞİTİM AKADEMİSİ MERAK ETTİKLERİNİZ
KURUMSAL

BELGELENDİRME
 
KURULLARIMIZ
 
İSTATİSTİKLER
Aktif Ziyaretçi 6 Kişi

Bugün 93 Kişi

Toplam Ziyaretçi 903006 Kişi
 

"Okuyup Öğrenmek , Cehalet akıntısına karşı kürek çekmektir." S.ALIÇ

  KÜLTÜR KÖŞESİ MAKALELERİ 
   
Yazar Ünvanı Araştırmacı-Yazar
Yazar Ömer YILDIZ
 
 
 
Makale Tarihi :  25.09.2019
Takva
“Sorumluluğunun bilincinde olmak” Anlamı Bağlamında Bir Değerlendirme
 
Kur’ân-ı Kerîm’de on yedi yerde geçen, Kur’anî terminolojide önemli bir yer işgal eden ve Kur’ânî mesajın temel kavramlarından biri olan takvâ kelimesinin kök manası, “biri diğerine zarar veren iki şey arasına engel koyarak zarar göreni zarar verenden korumak”tır. Süleyman Ateş Hoca mealinde kelimeyi şöyle açıklıyor: “Müttekîn kelimesi vikâye kökünden gelir. Vikâye korumak, müttekî korunan, takvâ sâhibi demektir. Aynı kökten gelen takvâ, Arap dilinde canlı bir varlığın, dışarıdan gelecek tehlikeli bir güce karşı kendini korumasını ifâde eder. Daha önce de Arapçada kullanılan fakat Kur’ân sistemi içine girince önemli bir anlam kazanan takvâ, herhangi bir tehlikeden değil, Allah’ın azabından ve insanı bu azaba sürükleyecek günahlardan korunma anlamını kazanmıştır. Daha sonra inen âyetlerde ise takvâ, saf dindarlık anlamına gelmektedir.” Müttakî, kendi doğal yapısını koruyan kişidir. Müttekinin zıddı tağut yani sınırları aşan kişidir.
 
 
 
Allah Rasûlü takvâyı şöyle açıklar: “Birbirinize haset etmeyiniz! Kendiniz almak istemediğiniz halde başkasını zarara sokmak için bir malı methedip fiyatını arttırmayınız! Birbirinize buğzetmeyiniz! Birbirinize yüz çevirip sırt dönmeyiniz! Sizden bazılarınız diğer bazılarınız üzerine alışverişe girişmesin! Ey Allah’ın kulları kardeş olunuz! Müslüman müslümanın kardeşidir. Müslüman müslümana zulmetmez. Yardıma muhtaç olduğu zaman da onu yalnız ve yardımcısız bırakmaz. Onu hor ve hakir görmez. Takvâ işte budur/buradadır.” Rasulullah “takvâ işte buradadır” sözünü üç defa tekrarladı ve her seferinde eliyle göğsünü gösterdi.” (Müslim, Birr 32). Bu hadis ekonomik, sosyal, ahlâkî, dinî ve siyasal her alanda tavsiyeler içermektedir. Nebi bunların tümünü takvâ başlığı altında ele alabilmektedir. Bu da bizi “insanı sorumlu hareket etmeye götüren sorumluluk bilinci” tarifine ulaştırır.” (Hayat Kitabı Kur’an, s: 1263)
 
Kur’an’da Tanrı ve İnsan adlı eserinde Toshihiko İzutsu Gazap Tanrısı başlığı altında Takva Nedir? sorusunun etimolojisini incelemiş ve merkezinde “sorumluluk” kavramının olduğu bir sonuca ulaşmıştır. Fazlur Rahman da takvâ kavramının en geniş anlamda “vicdan” olarak tercüme edilebileceğini söyler. Yani o, bu dünyada ve ahrette, “derin bir sorumluluk duygusundan kaynaklanan bir korkudur” der ve takvayı dini uygulamaları etkileyen dinî ve ahlakî bir değer olarak konumlandırır. İzutsu’nun bu semantik tahlili Kur’an üzerinde çalışma yapan Muhammed Esed ve Mustafa İslamoğlu olmak üzere pek çok ilim adamını etkilemiş ve yapılan meallerde bu anlam tercih edilir olmuştur.
 
Muhammed Esed, Bakara Suresinin 2. ayetinde geçen “Muttakî” kavramının semantik açısından; “Allah’tan korkan” şeklindeki alışılagelen çevirisinin, bu ibarenin olumlu içeriğini yeterli biçimde yansıtmadığını yani, Allah’ın her zaman ve her yerde hazır olduğunun farkında olmayı ve kişinin bu farkında oluşun ışığı altında kendi varlığını biçimlendirme arzusunu tam olarak ifade etmez diyor. Öte yandan, bazı çevirmenlerce benimsenen “kötülükten sakınan” veya “sorumluluğu konusunda dikkatli olan” şeklindeki çevirinin ise, İlahî sorumluluk bilinci kavramının sadece belirli bir yönünü yansıttığını söylüyor. Bütün bu tahlilden sonra Esed ayetin çevirisini şu şekilde yapmıştır: “Bu ilahî kelam –ki üzerinde hiçbir şüpheye yer yoktur– Allah’a karşı sorumluluklarının bilincinde olanlara bir rehber [olarak indirilmiş]tir.”
 
Bu bağlamda “takvâ karşılığı olarak önerilen ‘Allah bilinci, Allah’a karşı sorumluluk bilinci’ ifadeleri kavramın içeriğine daha uygun görünmektedir. Takvâ ve ittikā kelimelerinin içerdiği korku Allah’a duyulan saygıdan kaynaklanır. Böyle bir duygu müminleri kötülükten ve günahtan vazgeçirir, iyiliğe ve hayra sevk eder.”
 
Mustafa İslamoğlu da Takvâ kelimesinin tek bir sözcükle karşılanmayacak merkezi bir kavram olduğunu, Allah’a izafetle kullanıldığında “Allah’a karşı sorumluluk bilinci”, yalın olarak kullanıldığında ise ”sorumluluk bilinci” şeklinde anlaşılması gerektiğini ifade eder ve İzutsu’nun kelimenin semantiği ile ilgili “sorumluluk” manasının isabetli olduğunun söyler. İslamoğlu kavramın bağlama göre değişen vurguları sebebiyle çevirilerde bazen orijinal halini tercih ettiğini belirtir. “Takva ilahi fıtratın bilinçteki tezahürüdür. Kişi kendine emanet edilen fıtratını ne kadar korursa takvaya da o kadar yakın olur. Bu yüzdendir ki, takva adında somutlaşan sorumluluk bilinci, emanet ve borçluluk bilincini içerir.” der.
 
Hoca “Muttakiler için hidayettir”in (Bakara 2/2) açıklamasını ise şöyle yapıyor. Kişide emanet üzerine titreme hissi bir seviyeyi aşınca, bu emanetin sahibine borçluluk duygusunu tetikler. Bu da doğrudan alacaklının kimliğini meraka yöneltir. Nihayet merak arayışa arayış da bir seviyeyi aşınca hidayete götürür. Yani takvâ hidayetin sebebi, hidayet takvânın sonucudur. Bunu anlamak için “Kitap nedir iman nedir bilmeyen” (Şura 42/52) Allah Rasûlü’nün “muhteşem bir ahlâk üzere” (Kalem 68/4) oluşunu hatırlamak gerekir. Hidayetten önceki takvâ “sorumluluk ahlâkı”dır. Temelde “sorumlu davranış” manasına gelen “sâlih amel” işte böyle bir ahlâktan neşet eder.
 
Bayraktar Bayraklı “takva demek gönül gözü demektir. Gönül gözü demek de bir iç aydınlığı ifade etmektedir. O zaman Müslüman şahsiyet aydın kişi anlamına gelmektedir. Kur’an eğitiminin amaçlarından biri olan takvâ, iç aydınlığa ulaşmaktır.” şeklinde yorumlayarak meseleye daha farklı bir perspektiften bakmaktadır.
 
Takva kavramına “sorumluluğun bilincinde olmak, duyarlı olmak” manasını veren Mehmet Okuyan, Kur’an bağlamında kelimenin üç boyutunun olduğunu söyler:
 
1- insanın fıtratında hem yoldan çıkma (fucur), hem de takvâ (korunabilme) özelliği vardır. (Şems 91/7 ve 8) İmtihanı başarmak ve özgür bir seçim yapabilmek için bu iki özelliğin olması zorunludur. Bu bağlamda insan fıtratının imanı sevip, küfür, fısk ve isyanı çirkin görürken (Hucurât 49/7), takvâ sahiplerinin fıtrata uygun davranışından (Rum 30/31) bahsetmek olasıdır.
 
Muhammed Esed bu durumu şöyle izah eder: “İnsanın hem üstün ruhî mertebelere yükselme hem de açık ahlakî zaaflar gösterebilme özelliğine aynı ölçüde sahip olduğu gerçeği, insan tabiatının temel bir karakteristiğidir. En derunî anlamıyla, insanın kötü/yanlış davranabilme özelliği, onun doğru davranma yeteneğinin bir eşidir: başka bir deyişle, her “doğru” seçime bir değer kazandıran ve böylece insanı ahlakî olarak serbest irade sahibi kılan şey, temelde mevcut bulunan bu eğilim kutupluluğudur.”
 
2- iman amel ilişkisinde geliştirilebilen, daha korunaklı olmamızı sağlayan yön ön plana çıkartılır. Hac, zekât, infak ve oruç gibi ibadetlerin takva ile ilişkilendirilmesi bu yüzdendir.
 
3- insanın bilincini oluşturma özelliği vardır. “Takvâ elbisesi” (Araf 7/26) insanın bilincini oluşturan değer olarak ifade edilebilir.
 
Bütün bu tanımlardan anlaşılacağı gibi takva, insanı amaçsızlaştıran başıboş davranışlardan kaçınması ve yapması gerekenleri yerine getirmesi, sorumluluk bilinciyle hareket etmesi olarak ifade edilebilir.
 
“Takvâ ve türevlerinin Kur’an’da çeşitli vesilelerle ve farklı şekillerde sık sık zikredilmiş olması kavramın İslâm’daki önemini açıkça gösterir. Takvânın faziletiyle ilgili Kur’an’da şu hususlara vurgu yapılmıştır: Allah takvâ sahibi olanlarla beraberdir (Bakara 2/194; Tevbe 9/36, 123); onları korur ve yardım eder; Allah takvâ ehlini sever (Âl-i İmrân 3/76; Tevbe 9/4, 7); Allah takvâ ehlinin dostudur (Câsiye 45/19). Takvâ aynı zamanda iman ve kalple ilgili bir kavramdır. Resûlullah’a karşı saygılı olanlar Allah’ın kalplerini takvâ için imtihan ettiği kimseler olarak nitelendirilmiştir (Hucurât 49/3). Allah’ın hükümlerine saygı göstermek şüphe yok ki kalplerdeki takvâdandır (Hac 22/37). Nefse/kalbe takvâyı Allah ilham eder (Şems 91/8). Kalpteki takvâdan maksat iman, yakîn, samimiyet ve Allah’a duyulan saygıdır. Kur’an’da, “Eğer mümin iseniz Allah’a karşı takvâ sahibi olunuz” buyrularak (Mâide 5/11, 57, 88) takvâ ile iman arasındaki ilişkiye işaret edilmiştir. Takvâ sahibi olmak imanın gereğidir. Bütün peygamberler ümmetlerinden takvâ sahibi olmalarını istemiştir. Kur’an takvâ sahibi olan herkes için bir hidayet kitabıdır (Bakara 2/2; Âl-i İmrân 3/138; Mâide 5/46). Akıl ve vicdan da takvâ sahibi olmayı gerektirir (Talâk 65/10).
 
Kur’an’da takvâ sahibi olanların güzel akıbetlerinin bulunduğu belirtilir (Tâhâ 20/132; Kasas 28/83; Sâd 38/49; Zuhruf 43/35). Takvâ ehline vaad edilen iyi bir gelecek aynı zamanda dünya hayatı ile de ilgilidir, ancak mutlu sona varmak için sabırlı olmak lâzımdır (A‘râf 7/128; Hûd 11/49). Fevz, necât ve felâh kelimeleriyle ifade edilen dünya ve âhiretteki kurtuluşa ermenin yolu da takvâ sahibi olmaktan geçer. (Bakara 2/189; Mâide 5/35, 100; Zümer 39/61; Nebe’ 78/31). Ahirete götürülecek en iyi azık ve orada işe yarayacak en faydalı şey takvâdır. (Bakara 2/197). Cennet takvâ sahipleri için hazırlanmıştır (Âl-i İmrân 3/133; Hicr 15/45; Duhân 44/51). Takvâ sahibi olmayan zalimlerin, bozguncuların, günah işlemekten ve kötülük yapmaktan sakınmayanların cehennemde azap görecekleri Kur’an’da açıkça belirtilmiştir. Takvâ Allah’ın kulunu bilgilendirmesini ve aydınlatmasını sağlar (Bakara 2/282; Enfâl 8/29). İlâhî bir ışıkla (furkān) kalbi aydınlanan takvâ sahibi mümin hayrı şerden, hakkı bâtıldan, sevabı günahtan ayırt eder; haram ve günahlardan dikkatle kaçınır. Müminlerin tarihten ve sosyal olaylardan ibret almaları ve ders çıkarmaları takvâ sayesinde mümkün olur (Bakara 2/66; Âl-i İmrân 3/138; Nûr 24/34).
 
Kur’an’da ahlâkî faziletlerle takvâ arasındaki bağlantıya da işaret edilir. Takvâ, günahların ve kötülüklerin terk edilerek iyi ve sevap olan hususlara yönelmenin manevî müeyyidesi olarak gösterilmiş ve takvâ ile af (Bakara 2/189), akrabalık bağı (Nisâ 4/1), adalet (Mâide 5/8), dürüstlük (Bakara 2/177; Zümer 39/33), sözde doğruluk (Ahzâb 33/70), şükür (Âl-i İmrân 3/123), merhamet (En‘âm 6/155; Yâsîn 36/45), iyilik (Bakara 2/189) arasındaki bağlantılara dikkat çekilmiş, Allah katında en değerli müminin takvâ bakımından en ilerde olan kişi olduğu vurgulanmış (Hucurât 49/13), takvâ elbisesinin (A‘râf 7/26) kalpteki takvânın bedene ve organlara yansıyan hali olup mümini bir zırh gibi koruduğu vurgulanmıştır.
 
Allah’a lâyık bir takvâ üzere olmak takvânın en mükemmel şeklidir. Fakat müminin böyle bir takvâyı gerçekleştirmeye gücü yetmez. Bu sebeple, “Gücünüz yettiği kadar takvâ sahibi olun” buyrulmuştur (Tegābün 64/16). Mümin Allah’a duyduğu saygı nispetinde O’nun katında değerlidir (Buhârî, “Menâḳıb”, 1; Müslim, “Feżâʾil”, 168). Kimin ne kadar takvâ sahibi olduğunu ise sadece Allah bilir (Âl-i İmrân 3/115; Tevbe 9/44). Mümin takvâ sahibi olmaya çabalar, ancak takvâ sahibi olduğunu iddia etmez.” (İslam Ansiklopedisi)
 
Kur’an’dan hakkıyla istifade etmenin ilk şartı “muttaki” olmaktır. Yani takvâ ehli olduğumuz takdirde Kur’an bizim için hidayet kaynağı olacaktır. Bu bağlamda Allah’a karşı sorumluluk bilinci taşımayanların O’nun kitabını hakkıyla algılaması söz konusu olamaz. (Bakınız: 3/103, 5/16, 6/155, 10/57, 14/1) Kur’an, kötülüğü, çirkinliği tercih eden kimseler için değil; her türlü fenalıktan titizlikle sakınan, doğruya ve güzelliğe ulaşmayı arzu eden takvâ sahipleri için bir kılavuz, bir yol gösterici, bir hidayettir. Şu hâlde, tüm insanlığa doğru yolu gösteren bu kitap, ancak takvâ sahiplerini hedefe ulaştıracaktır.
 
Netice itibariyle; kanaatimizce “muttakî” kavramının “Allah’tan korkan ya da sakınan” şeklindeki tercümesi, ifade etmek istediği manayı efradını cami ağyarını mani bir şekilde yansıtmaz. “Allah’tan korkmak” ya da “sakınmak” ifadeleri, insanı baskı altına alarak onun Allah’a olan güveninden yoksun bırakabilir. Zira insan korktuğu şeyden uzak durmak ister. Ama Allah’tan korkmak yerine O’na karşı saygısızlık yapmaktan sakınmayı, O’nu sevmeyi ve O’na karşı sorumluluk bilinciyle kendi varlığını biçimlendirmeyi düşünürse o takdirde Allah’a daha yakın olur ki olması gereken de budur.
First Page Next Page 1 Previous Page Last Page Sayfa 1 / 1 -- Listelenen Sayfa Sayısı 1
 Prof.Dr.İlahiyatçı
 Hayreddin KARAMAN
 Nasıl bir insan ? ...
............................................
 Prof.Dr.İlahiyatçı
 Faruk BEŞER
 Kamusalda olmayan İslam eksiktir ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Hüseyin BÜLBÜL
 Gören Göz, İşiten Kulak, Anlayan Bir Gönül ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Harun GÖRMÜŞ
 Kişisel Gelişim Üzerine ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Ömer YILDIZ
 Selefi Düşüncenin Genetik Kodları ...
............................................
 Yazar
 Abdülaziz KIRANŞAL
 Müslüman gençler için istikamet bildirgesi ...
............................................
 Yazar
 OSMAN COŞKUN
 İnsanları Sadece Allah’a Çağırmak Varya ! ...
............................................
 Yazar
 Muhammed CELİL
 Zihni Dönüşenin Zihniyeti Olur ...
............................................
 Yönetim Kurulu Başk.
 Selahaddin ALIÇ
 Helal Akreditasyon Kurumu ne yapıyor..? ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Sinan ULU
 DİKKAT ! TÜRKİYE BİR HUKUK DEVLETİDİR. ...
............................................
 

Limonlu Suyun Sırrı !
03.01.2019

Kaybedilen Savaş BONZAİ !
03.01.2019

İŞTE ACI BİBERİN SAĞLIĞA FAYDALARI
03.01.2019

Psikolojinize zarar verdiği bilimsel olarak kanıtlanmış 6 gıda
17.08.2018

Çocuğunu seven okusun !
17.08.2018

Besin Alerjisi Olanlar İçin Yiyecekleri Test Eden Cihaz
17.08.2018

“Kırmızı et fiyatlarında sürekli artışın kök sebepleri ve Çözümler”
17.08.2018

1000’lerce yıl öteden gelen sağlık : ‘‘PROBİYOTİKLER’’
17.08.2018

İşte Her Gün Yumurta Yediğinizde…
17.08.2018

"Rize şekeri" üretimine başlanıyor..
17.08.2018

Tüm Haberler
Mail adresinizi ekleyin yeni faaliyetlerimizden anında haberdar olun.
Copyright © 2010 Helal Gıda Sertifikalandırma Merkezi
Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu, kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir. İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.