SERTİFİKA MÜRACAATI EĞİTİM AKADEMİSİ MERAK ETTİKLERİNİZ
KURUMSAL

BELGELENDİRME
 
KURULLARIMIZ
 
İSTATİSTİKLER
Aktif Ziyaretçi 3 Kişi

Bugün 112 Kişi

Toplam Ziyaretçi 954400 Kişi
 

"Okuyup Öğrenmek , Cehalet akıntısına karşı kürek çekmektir." S.ALIÇ

  KÜLTÜR KÖŞESİ MAKALELERİ 
   
Yazar Ünvanı Prof.Dr.İlahiyatçı
Yazar Faruk BEŞER
 
 
 
Makale Tarihi :  01.07.2020
Mezeleme, hümeze ve lümeze
İnsan neden kardeşini gıybet eder? Önceki yazımızda bu soruya şu sebepleri saymıştık: Ya gıybet ettiği kişiye kini, garazı ve nefreti vardır ya onu haset etmektedir de onu karalayıp insanlar nezdinde küçük düşürmek, kötü göstermek ister.
 
Şunları da ilave edelim: Başkasını kötüleyerek kendini temize çıkarma, ezik kişiliğini tatmin etme, gıybet etmekte olan arkadaşlarına katılma, mecliste onlardan ayrı düşmek istememe, ya da gıybette şaka ve eğlence arama. Bunların hepsi de kişilik, iman ve ahlak zaafıdır. Oysa şakanın da bir edebi vardır. Mesela mümin şaka ile dahi olsa yalan söylemez. İnsan şaka olsun diye ölmüş kardeşinin cesedini dişleyip yer mi? Çok tiksindirici, değil mi? İşte Kuranıkerim gıybeti bize böyle anlatıyor ki, tiksinelim de bir daha yapmayalım. Tiksinme de insani bir eylemdir, bir sağlık belirtisidir, duyguları körelmiş insan tiksinmeyi bile beceremez.
 
‘Gıybet edeni dinleyen de gıybette ona ortak olur. Kardeşini onun gıyabında savunanı Allah da kıyamet günü savunur. Müslümanın her şeyi müslümana haramdır: Kanı, malı, ırzı’ buyrulmuştur. Irz kelimesinde haysiyet, şeref ve onur anlamı vardır. Bu sebeple gıybet edilen, yani kardeşinin şerefi ve onuru çiğnenen bir mecliste susmak mümine yakışmaz. Bu tecavüzü gören buna müdahale etmek zorundadır. Gıybet eden arkadaşlarını güzellikle uyarmalı, yapamıyorsa o meclisten çıkmalıdır.
 
Zannın çoğu günah olduğuna göre gıybet kalple de olabilir. Bunun adı da suizandır.
 
Gıybet edilenin kimliği söylenmese bile, evsafı verilerek anlaşılır hale gelirse yine gıybet olur. Ama kötü bir vasfa dikkat çekmek için belirsiz bir kişiden söz etmek gıybet sayılmaz.
 
Bir Allah dostu diyor ki, bize kabir azabının üç temel sebebinin olduğu söylenirdi: Gıybet, nemime/laf taşıma ve idrardan sakınmama. Kabir azabı yoktur diyenlere katılırsanız mesele kalmaz.
 
Gazali diyor ki: Selef ibadeti namaz ve oruçtan ziyade gıybet ve benzeri kötülüklerden kaçınma olarak görürlerdi. Bunlara menfi ibadetler de denir. Yani bir şey yapmayarak ibadet yapmış olma. Demek ki, gıybet etmeme ve diğer günahları yapmama aslında insana kolay ve bedava bir ibadet yapmış olma imkânı sağlar.
 
Gıybet sadece sözle olmaz, el, kaş göz hareketleriyle de olur. İnsanları bu yolla aşağılayanlara, onlarla alay edenlere Kuranıkerim ‘hümeze ve lümeze’ tabir eder. Bizdeki ‘mezeleme’ kelimesi bu iki kelimeyi birleştirerek buradan alınmış olmalıdır. ‘Vay o bütün hümeze ve lümezelerin haline’ diye başlayan sure, sonunda böylelerinin kapısı üzerlerine kapatılmış ateşe tıkılacaklarını anlatır. Muhtemelen bazıları, Allah’ı böyle korkutucu vasıflarla anlatmayın diyebilirler. Ama ne yapalım ki, O bizzat kendisi böyle söylüyor.
 
Elbette gıyabında konuşmanın gıybet sayılmayanı da vardır. Fatıma bint Kays isimli bir kadın Resulüllah’a gelip, Ebu Cehm ve Muaviye’nin kendisine evlilik teklif ettiklerini, hangisini seçmesinin uygun olacağını sormuştu. Resulüllah da ‘Muaviye malı mülkü olmayan bir züğürt, diğeri de sopasını omuzundan indirmeyen birisi’ diyerek ikisini de tavsiye etmemişti. Demek ki, ortada daha büyük bir maslahat varsa, birinin kötü bir özelliği gıyabında söylenebilir.
 
Haksızlığa uğrayanın olayı hâkime ve idareciye anlatması, tedbir alınmasını sağlama amacıyla bireylere ya da topluma karşı kötülük ve yolsuzluk yapanları yetkililere duyurma, işin dini hükmünü/fetvasını öğrenme maksadıyla eşim, arkadaşım vb. şöyle şöyle yapıyor, ben ne yapmalıyım, diye sorma gıybet sayılmaz. Ama eğer maksat hasıl oluyorsa bunu üçüncü şahıs kipiyle anlatma daha güzeldir. Birisinin bidat ve fısk olan itikat ve davranışlarından insanları haberdar edip ondan sakındırma da niyete göre gıybet olmayabilir. Ancak gıybetin en aldatıcı noktası burasıdır. Onun için burada kişinin niyeti ve bunu söylemesine vesile olan saik önemlidir. Farkına varmadan insan ıslah değil de kendi hıncını tatmin etmek istemiş ve ifsat etmiş olabilir.
 
‘Günahkârı günahıyla anın ki, insanlar ondan sakınsınlar, zalim yönetici, bidatçı ve açıkça günah işleyenin gıybeti olmaz’ gibi sözler sahih hadis değildir, bunlarla da insan kendini kandırabilir. Bir insan fasık ve günahkâr olsa bile kişinin onun şahsını hedef alan gıybeti yine gıybettir ve çirkindir.
 
Ve son söz: Gıybetin tövbesi iki türlü olur; ya gıybet ettiğiniz insandan özür diler helallik alırsınız, ya da pişman olur, Allah’ım, gıybet ettiğim bu insanı da beni de affet diye dua edersiniz. Böylece hedefinizin onu kötüleme olmadığını, aslında onun da iyiliğini istediğinizi göstermiş olursunuz ve affedilebilirsiniz.
 
 
First Page Next Page 1 Previous Page Last Page Sayfa 1 / 1 -- Listelenen Sayfa Sayısı 1
 Prof.Dr.İlahiyatçı
 Hayreddin KARAMAN
 Ayasofya ...
............................................
 Prof.Dr.İlahiyatçı
 Faruk BEŞER
 Diyanet İşleri Başkanı olsaydım ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Hüseyin BÜLBÜL
 Resulü Yargılamak Kimin Haddine ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Harun GÖRMÜŞ
 Kurtlar Sofrasında Müslüman Kalabilmek ...
............................................
 Araştırmacı-Yazar
 Ömer YILDIZ
 Hasan Sabbah Haşişilik ve FETÖ ...
............................................
 Yazar
 OSMAN COŞKUN
 Evlerimizi Namazgâh Edindik Mi? ...
............................................
 Yazar
 Muhammed CELİL
 Farklı olmak mı/ Fark etmek mi ? ...
............................................
 Yazar
 Abdülaziz KIRANŞAL
 Davanın delisi gençlere ...
............................................
 Yazar
 Asiye TÜRKAN
 Bağımlılıkla mücadele ...
............................................
 Yönetim Kurulu Başk.
 Selahaddin ALIÇ
 Besin Zehirlenmeleri ...
............................................
 

Besin Alerjisi Olanlar İçin Yiyecekleri Test Eden Cihaz
30.07.2020

“Kırmızı et fiyatlarında sürekli artışın kök sebepleri ve Çözümler”
30.07.2020

1000’lerce yıl öteden gelen sağlık : ‘‘PROBİYOTİKLER’’
30.07.2020

İşte Her Gün Yumurta Yediğinizde…
30.07.2020

"Rize şekeri" üretimine başlanıyor..
30.07.2020

Neden islah edilmek isteniyor Siyez Buğdayı ?
30.07.2020

Kestane üretim miktarında 18,5’lik artış
30.07.2020

Solucan gübresine Çin ve İsrail’den talep
30.07.2020

Sakın tavukları öpmeyin!
30.07.2020

İşlenmiş meyve ve sebzede 1,5 milyar dolarlık ihracat
30.07.2020

Tüm Haberler
Mail adresinizi ekleyin yeni faaliyetlerimizden anında haberdar olun.
Copyright © 2020 Helal Gıda Sertifikalandırma Merkezi
Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu, kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir. İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.